Rodzina to pojęcie bliskie każdemu człowiekowi. Decydują o tym nie tylko względy emocjonalne, ale również powody historyczne i społeczne. Jest to bowiem najstarsza i najpowszechniejsza forma życia społecznego. Każdy jest w sposób naturalny członkiem jakiejś rodziny. Ta z kolei stanowi podstawę istnienia społeczeństwa, na co wskazuje wiele jej zadań i podstawowych funkcji. Oto przykłady:
-    funkcja prokreacyjna - pozwala na zaspokajanie emocjonalno-rodzicielskich potrzeb współmałżonków oraz na biologiczne przetrwanie społeczeństwa;
-    funkcja seksualna - jest społecznie akceptowaną formą współżycia płciowego;
-    funkcja ekonomiczna - pozwala na zaspokojenie materialnych potrzeb rodziny, w skład tej funkcji wchodzą podfunkcje:. produkcyjna, zarobkowa, gospodarcza i usługowo-konsumpcyjna;
-    funkcja opiekuńczo-zabezpieczająca - polega na zapewnieniu środków niezbędnych do życia oraz sprawowaniu opieki nad niepełnosprawnymi lub chorymi członkami rodziny;
-    funkcja socjalizacyjna - jest realizowana w dwóch wymiarach: jako przygotowanie dzieci do samodzielnego życia i pełnienia ról społecznych oraz jako wzajemne dostosowywanie swoich zachowań i cech osobowości przez współmałżonków;
-    funkcja stratyfikacyjna - polega na nadawaniu przez rodzinę pozycji społecznej swoim członkom (ma to istotne znaczenie szczególnie w społecznościach o wyraźnych podziałach klasowych, jak np. w Indiach);
-    funkcja rekreacyjna - polega na zaspokajaniu potrzeby odpoczynku, relaksu, rozrywki (wyjście z ojcem na mecz czy z mamą do kina, a nawet wspólne oglądanie telewizji są formami realizacji tej funkcji);
-    funkcja kulturowa - przekazywanie dzieciom dziedzictwa kulturowego przez zapoznawanie ich z dziełami sztuki, literatury, zabytkami i innymi cennymi reliktami przeszłości.
Zgodnie z definicją Jana Szczepańskiego, wybitnego polskiego socjologa, autora znanych prac z historii i teorii socjologii, rodzina to grupa złożona z osób połączonych stosunkiem małżeńskim i rodzicielskim. Definicja ta wskazuje na małżeństwo i pokrewieństwo jako podstawę więzi, które decydują o istnieniu rodziny oraz gwarantują jej ciągłość biologiczną. Istotną rolę odgrywają również szczególne związki interpersonalne między członkami rodziny. Nieformalna organizacja życia rodzinnego, wspólnota miejsca zamieszkania, wspólny majątek, nazwisko oraz kultura duchowa - to czynniki sprzyjające tego typu związkom emocjonalnym